De Ridderschap van de Roerstok der Brouwers

De Ridderschap van de Roerstok der Brouwers is de rechtstreekse afstammeling van de eeuwenoude brouwersgilden. Vandaag vertegenwoordigt zij, door de eeuwen heen, de tradities en de waardigheid van het edele brouwersambacht.

Trouw aan hun traditie vieren de Belgische brouwers ieder jaar het Feest van Koning Gambrinus (januari-februari). De patroonheilige van de brouwers, Sint-Arnoldus, wordt gehuldigd in september tijdens een plechtigheid die het jaarlijkse Weekend van het Bier op de Brusselse Grote Markt voorafgaat.

Ter gelegenheid van deze bijeenkomsten worden nieuwe Ridders van Recht en Ere-Ridders aangesteld.

Ere-Ridders zijn personen die tot ridder worden geslagen omdat ze het brouwersberoep uitmuntende diensten hebben bewezen. Ridders van Recht zijn de actieve leden. Zij zijn door hun beroep, afkomst of huwelijk in de brouwerijwereld terechtgekomen. De Ridders van Recht vormen samen de Algemene Vergadering die de Hoge Raad kiest.

De "intronisaties" vinden plaats met het nodige ceremonieel eigen aan de Ridderschap.

GAMBRINUS, KONING VAN HET BIER

Waarom de Ridderschap van de Roerstok Gambrinus viert en waarom hij bijna altijd schrijlings op een ton wordt afgebeeld, zal het volgende verhaal u duidelijk maken.

Gambrinus is eigenlijk een verbastering van 'Jan Primus'. Jan Primus werd in 1210 geboren als zoon van Hendrik III en Alix van Bourgondië. Zo verwierf hij meteen de hertogdommen van Brabant en Lorreijnen. Als hertog groeide hij uit tot een weldoener en een ware held.

Ook voor het bier werd hij een heel belangrijk figuur. Zo legde hij de kiem van de Brabantse brouwerijnijverheid toen hij de Brusselse wethouders het recht gaf om vergunningen te verlenen voor het brouwen en verkopen van bier. Hij werd tevens ere-president van de Brusselse Brouwersgilde. Jan Primus hield dan ook veel van het gerstenat. De legende wil dat hij tijdens een driedaags banket een enorme hoeveelheid bier achterover kiepte; genoeg om hem tot Koning van het bier te promoveren.

Op zekere dag, na een glansrijke overwinning, nodigde Jan Primus alle edelen uit om een goede afloop te vieren. Hijzelf trok tijdens het feest naar de binnenplaats waar zijn soldaten en knechten aan het fuiven waren. Om die ruwe bonken te kunnen toespreken beklom hij een stapel tonnen en ging schrijlings op de bovenste zitten. Met een schuimende kruik bier in zijn hand nam hij het woord en besloot met een flinke toast op zijn land en de gezondheid van zijn volk. Zo ging hij de legende in.

Een andere liefde, namelijk die voor tornooien, zou hem fataal worden. In 1249 overleed hij aan de verwondingen die hij had opgelopen tijdens een tornooi in Baarle-Hertog.

SINT ARNOLDUS : van brouwerszoon tot patroonheilige

Sint Arnoldus is de schutspatroon van de brouwers. Ook de Arnoldus Groep wordt naar hem genoemd. Maar wie was die Arnoldus nu eigenlijk ?

Arnold werd geboren in 1040 in Tiegem, een rustig Vlaams dorpje tussen Leie en Schelde. Hoewel van adel, was zijn vader een vermaard brouwer in de streek van Oudenaarde. Het ene sloot dus geenszins het andere uit. Feit is dat Arnold al vroeg de geheimen van een goed brouwsel leerde kennen.

Arnold groeide uit tot een koene ridder en schreef merkwaardige heldendaden op zijn naam. Er wordt zelfs verteld dat 'Sterke Arnold' zijn tornooi-tegenstanders te lijf ging met de mast van een schip !

Op een mooie morgen zag hij echter 'het ware licht'. Hij keerde zijn rijke bestaan de rug toe, zwierf door West-Europa en strandde als monnik in de abdij van Sint Medard te Soissons. Hij werd er abt en in 1081 werd hij zelfs tot bisschop benoemd. In die hoedanigheid slaagde hij erin, dankzij zijn grote diplomatieke gaven, komaf te maken met de tweedracht tussen de Vlaamse en Brabantse adel. Dit gaf hem zo'n hoge graad van aanzien en verering, dat iedereen hem benaderde om gunsten te verkrijgen. In de herfst van zijn leven trok hij zich terug in de door hem gestichte abdij in Oudenburg, waar hij in 1087 overleed.

Zoals het een heilige past, werd hem later enkele mirakels toegeschreven. Toen de pest lelijk huishield in Vlaanderen en het water besmet was, stak hij zijn staf in de brouwketel. Alle pestlijders, die van dit brouwsel dronken waren op slag genezen. De brouwers vieren Sint Arnoldus op 18 augustus. Vroeger werd zijn beeld dan in de brouwerij op een tafel gezet en met een krans versierd.